Het waarom-daarom in de sauna

Sauna is fijn is een van de slogans van de Nederlandse Sauna Vereniging. Dat geldt echter alleen als het spel van warm en koud volgens de aloude regels wordt gespeeld. Wie voor het eerst naar de sauna gaat kent nog niet alle spelregels de bij het saunabaden horen. Die moeten nog worden aangeleerd. Maar velen die i n de sauna kind aan huis zijn, gaan er somt eigen regels op nahouden. Bij een juist saunagebruik moeten die echter afgeleerd. En het eerste blijkt aanzienlijk makkelijker te zijn dan het laatste. Deze folder geeft eenvoudige antwoorden op veel voorkomende eenvoudige vragen. Bestemd voor iedere saunagast: aarzelend beginnend of doorgewinterde routinier. Om aan te leren of om af te leren. Geschreven vanuit deze ervaring: Sauna doet je pas goed als je het goed doet!

Waarom wordt ik bij het binnenkomen altijd persoonlijk begroet?
Daarom, omdat ik een saunagast ben en mag rekenen op persoonlijke aandacht en (desgewenst) begeleiding.

Waarom moet ik me helemaal uitkleden in de sauna?
Daarom omdat het dragen van zwemkleding drie grote nadelen heeft:
a) de huid kan in de saunacabine niet optimaal de warmte in zich opnemen.
b) zwemkleding houdt zweet vast en dat is niet fris.
c) het dragen van zwemkleding verhindert een goede en noodzakelijke afkoeling van de huid.

Waarom moet ik mij eerst wassen met warmwater en zeep?
Daarom, omdat hygiëne in de sauna van uitermate groot belang.

Waarom moet ik mij af drogen voordat ik de saunacabine in ga?
Daarom, omdat een droge huid in de saunacabine sneller tot zweten komt.

Waarom moet ik in de sauna altijd een badlaken gebruiken?
Daarom. omdat ik – of ik nu zit of lig in de cabine – niet rechtstreeks in contact moet komen met het hout. Dat is nl. niet aangenaam (te heet!) en niet hygiënisch …

Sauna en massage

Wilt u zichzelf eens extra verwennen in de sauna dan raden wij u aan een afspraak met de masseur of masseuse te maken. Sauna en massage is een ideale combinatie zo hebben velen al ervaren. Het is dan ook niet toevallig dat vrijwel iedere NSV-sauna een masseur/masseuse in dienst heeft. Nu zijn er verschillende soorten massages. Een massage van de fysiotherapeut is wel even wat anders dan een massage van de schoon heidsspecialiste. Bij de eerste komt u meestal terecht wanneer u pijn hebt in spieren of gewrichten. Denk maar eens aan de vele rugpatiënten die soms langdurig bij de fysiotherapeut op de bank liggen en het verblijf daar is niet altijd een ongedeeld genoegen. Maar helpen doet het meestal wel en daar gaat het om.

Bij de schoonheidsspecialiste komt u niet in de eerste plaats omdat u pijn hebt. Hier heeft de massage ten doel, door middel van betere doorbloeding, de huid in een betere conditie te brengen.

Massage in de sauna komt meer in de buurt van het laatste. In andere gasteninfo’s hebben wij al uiteengezet dat de wisseling van warm en koud in de sauna een heel goed effect heeft op de doorbloeding van de huid.

Door het saunabad af te sluiten – of beter nog af te wisselen met een massage wordt dit effect zeer versterkt. Wanneer iemands lichaam koud is zijn de spieren en ge- wrichten meestal stijver en strammer dan wanneer het lichaam lekker warm is.Een eerste vereiste bij de masseur is dan ook dat de kamer en de handen van de masseur/masseuse niet koud zijn. Dat is niet alleen onaangenaam voor de gast maar ook niet bevorderlijk voor de massage. In de sauna komt het lichaam goed op temperatuur en zal de massage plezierig verlopen. Omdat de poriën open zijn zal de massage-olie …

Sauna of stoombad: een groot verschil

In weinig saunabedrijven ontbreekt een stoombad, in de volksmond vaak Turks bad genoemd. Wie regelmatig van zo’n stoombad gebruik maakt, zal het opvallen dat de uitvoering, de sfeer, maar vooral het klimaat in zo’n bad hemelsbreed verschilt van de sauna. Eenvoudig gezegd komt dat omdat een sauna is gevuld met uitzonderlijk warme maar droge lucht, terwijl het stoombad een veel lagere temperatuur heeft, maar daarentegen juist opvallend vochtig is. Er hangt, als het goed is, een dichte warme mist met een temperatuur van ongeveer 50 graden Celsius.

Het tegenwoordige stoombad is een rechtstreekse voortzetting van het Caldarium in de Romeinse Thermen of de vochtig/ warme ruimte in een Hammam van de Moslims. Het stoombad heeft een milde aangename uitwerking, vooral op de luchtwegen, die door de warme stoom fijn “losgemaakt” worden. Een milde warmteprikkel verspreidt zich over het gehele lichaam. Deze warmte voelt heel anders aan dan in de sauna.
Dat komt omdat in de sauna warmteoverdracht plaatsvindt door middel van Infrarode straling. In het stoombad gebeurt dit door het vrijkomen van condenswater.

Net als de sauna zorgt het stoombad zo voor opwarming van het lichaam. Na een verblijf van ongeveer een kwartier in het stoombad blijkt de lichaamstemperatuur even hoog te zijn als na een kwartier in de sauna , terwijl de luchttemperatuur daar toch zo’n 50 graden hoger is. Dit is te verklaren door het feit dat in de sauna een grote verdamping van zweet op de huid plaatsvindt, waardoor de huid gekoeld wordt. Verdamping van zweet is in het stoombad niet mogelijk omdat daarvoor de luchtvochtigheid veel te hoog is.

Omdat er bij het verblijf in het stoombad een verwarming van het lichaam tot boven de normale 37 graden Celsius optreedt (deftig gezegd een hyperthermie) moet ook het stoombad, net als de sauna , worden onderbroken door …

Sauna en routing

Op de voorzijde ziet u het herkenningsteken van de Nederlandse Saunavereniging: een vignet dat een bekendheid heeft gekregen die niet mis is.

Bekendheid in de goede zin, want het vignet, waarbij vaak de tekst is afgedrukt “als u dit bord ziet, zit u goed!” heeft bewezen geen farce te zijn, integendeel. Veel leden van de NSV hebben een naamschild dat behalve de naam van de Saunavereniging óók de naam draagt van het aangesloten lid. De leden van de Nederlandse Saunavereniging hebben één ding gemeen: zij exploiteren een saunabedrijf. Of dit groot is of klein, is niet zo’n punt. Belangrijk is, dat u bij de leden van de NSV “veilig” bent. Veilig wat betreft de begeleiding die u hard nodig heeft wanneer u voor het eerst de drempel van de sauna overgaat! Veilig ook omdat u er gerust op kunt zijn wat betreft de omgeving waarin u terecht komt. Er is nog veel taboe te overwinnen: in de Skandinavische landen bestaat dit taboe al jaren niet meer, ook in onze buurlanden zijn de “bijgedachten” nagenoeg verdwenen. In Nederland zijn wij progressief op veel punten, maar ten aanzien van “bloot” zijn er hardnekkige misverstanden. Iedere regelmatige bezoeker/bezoekster van een échte sauna is er wel achter gekomen, dat “bloot” in de sauna niet écht bloot is, hoewel je er om praktische redenen in adams- of evakostuum zit of ligt. Sauna is een bloot gebeuren dáár waar het funktioneel is. Nadat de eerste schroom is overwonnen vinden de meeste saunagangers het zó normaal om tussen andere bezoekers te verkeren, dat ze het als heerlijk ontspannen ervaren.

En door de begeleiding van exploitanten die stuk voor stuk een examen hebben moeten afleg gen om zich als saunadeskundige te mogen presenteren is het risiko van een verkeerde saunagang praktisch uitgesloten. Als “nieuwe”saunaganger heeft u echt begeleiding …

Sauna en leeftijd

Neem jij je zoontje al mee naar de sauna? Dat is toch nog niks voor een jochie van vijf? Gaat jouw vader nog naar de sauna? Dat is toch niks meer voor een man van zeventig?

Herkent u deze opmerkingen? Nou, laten we meteen maar duidelijk zijn: ze slaan nergens op! Sauna is voor alle leeftijden! In Finland zeggen ze: wie naar de sauna toe kan lopen, kan ook de hete kabine in. Daarmee geven we dus al wel aan dat we hierboven iets te optimistisch zijn geweest met de zin: sauna is voor alle leeftijden.

Niet voor baby’s namelijk, want die zijn nog niet in staat hun eigen lichaamstemperatuur goed te regelen. Maar verder zijn er geen restrikties voor gezonde mensen. Toch zult u naar verhouding weinig kinderen aantreffen in de sauna. Dat heeft diverse redenen.

In de eerste plaats kunnen de meeste kleine kinderen de rust niet opbrengen om van de sauna te genieten, in de tweede plaats voelen veel, wat oudere, kinderen er niks voor om hun broek uit te trekken waar anderen bij zijn en in de derde plaats houden veel saunaexploitanten kinderen liever buiten de deur tijdens de normale openingsuren. Veel saunagangers houden van rust, en kinderen verstoren die rust nogal eens omdat ze vaak kabine in, kabine uit gaan en het liefst maar wat heen en weer dollen.

In menige sauna wordt dit probleem opgelost door speciale openingsuren te houden voor gezinnen met kinderen. Dat kleine kinderen het niet zo lang uithouden in de kabine is ook wel te begrijpen als u bedenkt dat kinderen naar ver- houding veel meer warmte op hun huid krijgen dan volwassenen (omdat ze naar verhouding een veel groter huidoppervlak hebben). In elk geval dienen de kinderen zindelijk te zijn! En wat nu de volwassenen betreft: die mogen naar …

Sauna en aids

Over aids willen we kort zijn. Maar heel duidelijk. Deze afschuwelijke ziekte kunt u niet oplopen in een SAUNA die aangesloten is bij de Nederlandse Saunavereniging, omdat sexuele contacten uitgesloten zijn. Dankzij de uitgebreide informatie is veel meer over deze ziekte bekend geworden en zijn ook veel misverstanden en onjuiste verhalen de wereld uit.

Het kan iedereen inmiddels voldoende bekend zijn dat het aidsvirus alleen van de ene persoon op de andere kan worden overgedragen door middel van intiem sexueel contact met besmette personen en door direct bloedcontact. Bij dat laatste moeten we dan met name denken aan mensen die drugs gebruiken en zich inspuiten met een eerder gebruikte, vervuilde spuit.

Het zal zonder meer duidelijk zijn dat deze zaken in de erkende NSV-sauna’s niet thuishoren en niet voorkomen.

Laat u niet van de wijs brengen door advertenties of opmerkingen in bepaalde televisieprogramma’s als zouden die gelegenheden waar dit wel kan en mag iets te maken hebben met sauna’s (ook al voeren ze zeer tot onze ergernis vaak wel die naam). De Nederlandse Sauna Vereniging doet er alles aan om de sauna in Nederland hoog te houden. Dat doen wij omdat sauna dat meer dan waard is.

Helemaal los van het aids-verhaal staat de grote aandacht die de NSV-sauna’s besteden aan de hygiëne en de ethiek in de openbare sauna. De saunagast heeft er recht op waar voor zijn geld te krijgen, om het maar eens simpel te zeg- gen. Helaas zijn er bedrijven die zich “Sauna” noemen, maar waar wel sexuele kontakten plaatsvinden. Hierdoor ontstaat verwarring, waarmee nog eens gezegd mag wor- den hoe belangrijk de Nederlandse Saunavereniging is als waarborg voor het goede Saunabad. Daarom zijn we heel kort en duidelijk over het onderwerp aids en sauna.

Het driehoekig schild van de Nederlandse Saunavereniging beschermt u afdoende!

Sauna en uw huid

Een mooie, gave en jong blijvende huid is voor veel mensen helaas meer een vrome wens dan een realiteit. En er wordt wat geld besteed aan smeerseltjes, crèmes en cleaners om dat ideaal te bereiken of op zijn minst te benaderen. Zonder overdrijven mogen we stellen dat de sauna de grootste vriend is van uw huid.

In de sauna wordt uw huid beter dan waar ook gereinigd omdat bij zo’n hoge temperatuur uw bloedvaten en uw poriën zich maximaal verwijden. Bij het afkoelen gebeurt het tegenovergestelde: ze trekken zich zo dicht mogelijk samen. Die doorbloeding zorgt ervoor dat uw huid van binnenuit gereinigd wordt en bij het transpireren door de hitte worden de verhoornde huidcellen week. En onder de douche verdwijnen ze……

Zowel de saunakabine (waar de temperatuur hoog is en de luchtvochtigheid laag) als het stoom bad (waar de lucht- vochtigheid heel hoog is en de temperatuur lager) hebben een heilzame werking op de huid.

Al na een eerste saunabezoek is het aan uw huid te zien, maar het effect is natuurlijk optimaal wanneer u regelmatig het spel van warm en koud speelt. 0mdat u in de sauna helemaal bloot bent, kunt u vrijuit zweten en kan de hele huid profiteren. Natuurlijk kan de ene mens beter en sneller zweten dan de ander. Maar ook hier geldt: oefening baart kunst. Hoe vaker men een saunabad neemt hoe meer de zweet- klieren geprikkeld worden.

Even terzijde: het zal u opvallen dat u in een saunakabine wel ziet dat iedereen zweet, maar ruiken doet u het niet! Dat komt omdat aan de hygiëne grote aandacht wordt besteed. Niet voor niets moet iedereen in de saunakabine op een badlaken gaan zitten, want dan kan het zweet niet in de banken trekken. (Spreuk: Hygiëne is goud, geen zweet op hout!) En niet voor …

Sauna en schimmels

Omdat het in de sauna vochtig en warm is ligt het gevaar van schimmels altijd op de loer. Een goede sauna-exploitant is zich daar terdege van bewust en zal zijn of haar uiterste best doen die kwalijke gast buiten de deur te houden. Hygiëne staat dan ook hoog in zijn vaandel geschreven. Het regelmatig reinigen en ontsmetten van vloeren is een must. Maar geen absolute garantie dat u geen schimmel (aan uw voeten of elders op uw lichaam) kunt oplopen. Daarom moet u er zelf ook wat aan doen!

Ieder mens draagt nl. bepaalde schimmels bij zich. Wanneer de zuurgraad van de huid verstoord wordt grijpen die schimmels hun kans. Bij de één komen ze echter makkelijker tot ontwikkeling dan bij de ander. Maar manifesteren ze zich eenmaal, dan zijn ze lastig weer weg te krijgen.
Daarom is uw persoonlijke hygiëne ook van het grootste belang. Zorg er daarom altijd voor dat uw huid helemaal droog is voordat u zich weer aankleedt. Neem er maar even de tijd voor om u vooral ook tussen uw tenen, in uw liesstreek, onder uw oksels en (dames!) onder uw borsten goed af te drogen. Het kost even meer tijd, maar het kan veel narigheid voorkomen.Ook het dragen van badslippers is aan te bevelen.Een eerste vereiste is echter dat alle ruimtes in de sauna zo schoon mogelijk zijn.

De Nederlandse Sauna Vereniging besteedt in haar opleiding van toekomstige sauna-exploitanten, niet zonder reden, erg veel aandacht aan hygiëne. Ook in de keuze van de materialen (voor vloeren en wan- den) wordt hiermee bij de inrichting van een sauna altijd rekening gehouden. Dit allemaal om de schimmels zo weinig mogelijk kans te bieden zich te ontplooien.

Als u er zelf ook attent op bent, hoeft u er geen angst voor te hebben.

Sauna en bruin worden

Het grootste compliment dat veel mensen kunnen krijgen als ze na hun vakantie weer thuis komen is de opmerking : Goh, wat ben jij bruin zeg.
Een bruine kleur wordt veelal gezien als een bewijs van gezondheid, van welbevinden. Twee begrippen die ook steeds gecombineerd worden met sauna. Het is dan ook niet zo verwonderlijk dat vrijwel iedere sauna ook een zonnebank (of solarium, of zonnekanon) heeft. Het lijkt zo’n logische combinatie. Laten we duidelijk zijn: sauna en bruin worden hebben niets met elkaar te maken.

Sauna is het spel van opwarmen en afkoelen; daar heb je de hete lucht in de saunakabine (of de stoom in het stoombad) voor nodig, het water uit de kraan en frisse lucht en verder niets. Dat die bruiningsapparatuur toch in de meeste sauna’s aanwezig is, is alleen een extra stukje service.
Net als bijvoorbeeld de aanwezigheid van een masseur of masseuse. Het is wel een goede – en gemak- kelijke – combinatie. Je bent in de sauna toch al bloot, dus een kuurtje onder de kunstzon is makkelijk meegenomen. Maar net als voor het saunabad geldt ook voor het zonnebad: doe het goed of doe het niet!

Drie zaken zijn in ieder geval heel belangrijk:
1.) Wat voor type huid hebt u (dat kan variëren van lelieblank tot donkerbruin).
2.) Wat voor soort bruiningsapparaat gebruikt u.
3.) Hoe vaak (en hoe lang) ligt u onder de kunstzon.

Ongelimiteerd in de zon gaan liggen bakken is ongezond en slecht voor de huid. De zon heeft ook schadelijke stralen. De huid kan sterk uitdrogen en men kan lelijk verbranden. Een waarschuwing voor verhoogde kans op huidkanker bij overmatig zonnebaden is geen overdreven bangmakerij. En wat voor de echte zon geldt, geldt ook voor de namaak zon. Geniet van de voordelen, maar hoedt u voor de …

Sauna en de luchtwegen

Wie voor het eerst een hete saunakabine binnenkomt, schrikt onwillekeurig van de hitte die je als het ware de adem afsnijdt. Hoger dan de tweede bank komt de beginneling dan ook meestal niet. En dat is ook goed, want sauna moet je leren. Het lichaam moet wennen aan de hoge temperatuur en aan de daarop volgende afkoeling.

Een vraag die beginnelingen altijd stellen is: kan je lichaam dat nou allemaal wel verdragen? Is het niet slecht voor je hart of voor je longen? En is het niet ongezond voor je luchtwegen?
Daar is veel onderzoek naar gedaan. Door middel van experimenten heeft men onder meer kunnen bewijzen dat de slijmvliezen door de warme saunalucht niet worden beschadigd of uitdrogen. Integendeel, de slijmafscheiding in de luchtwegen wordt verhoogd. Voor mensen met een chronische bronchitis met veel vastzittend slijm is de sauna heel goed. De sauna zorgt voor een heel goede doorbloeding van de luchtwegen: wel tot zeven maal het normale.

Wie zich in de sauna rustig houdt zal ook een nauwelijks andere ademhaling hebben. De omvangrijke ontspanning van de spieren in de sauna heeft vermindering van de stofwisseling en daarmee ook vermindering van het zuurstofgebruik tot gevolg.
In tegenstelling tot wat mensen die de sauna niet kennen menen, haalt men door gebruik van de sauna juist dieper (en dus beter) adem. Bij onderzoek door longartsen kon herhaaldelijk een verbetering van ademhalingswaarden worden vastgesteld. Dit leidt ertoe dat ook astmatisch aangelegde mensen baat hebben bij de sauna.

Het is nog nooit gebleken dat de plotselinge temperatuurswisseling nadelig werkt op het slijm vlies van de luchtwegen, mits men zich in de sauna aan de regels houdt en opwarmen en afkoe len in goede regelmaat en dosering toepast.

Doet u sauna goed, dan kunt u opgelucht ademhalen. En aan die hitte is men snel …